Dayanak Varlık Nedir?

Dayanak Varlık Nedir?

Dayanak varlık, bir türev ürünün fiyatının dayandığı finansal varlıklardır. Opsiyon bir türev örneğidir. Türev, fiyatı farklı bir varlığa dayalı finansal araçtır.

Dayanak varlığı daha iyi anlamak için türev piyasalar ve türev araçların tanımını yapsak daha doğru olur. Çünkü dayanak varlık türev ürünlerin fiyatlarının belirlendiği finansal araçlardır.

Türev Piyasalar Nedir?


Türev Piyasalar, ileri bir vade için fiyatı ve teslimatı öncedemin belirlenmiş bir malın yada finansal enstrümanın bugün itibari ile kaldıraç kullanılarak alım ve satım işlemlerinin yapıldığı piyasadır.

Türev Ürünler Nedir?

Türev Ürünler, değeri bir dayanak varlığın değerine göre değişen finansal ürünlerdir. Riskten korunmak isteyen yada risk almak isteyen yatırımcılar tarafından alınır ve satılırlar. En çok kullanılan türev ürün örnekleri;

Şimdi dayanak varlık nedir? Dayanak varlık ne demektir? Daha detaylıca örnekler vererek anlatmaya çalışayım. Yukarıdaki bilgiler dahilinde bir dayanak varlık örneği vereyim.

Türev piyasalarda işlem gören sözleşmenin fiyatının belirlenmesi için bir dayanak varlığa ihtiyaç vardır. Bu dayanak varlık hisse senedi, endeks, döviz, emtia, kıymetli maden, elektrik, yabancı endeksler, metal ve faiz olabilir. Sözleşme fiyatı yukarıda saydığım finansal ürünlerin fiyatlarına göre belirlenir.

Yani bir sözleşmenin ne olduğu baz alınan dayanak varlık ile anlaşılır. Örneğin: EURO/TL sözleşmesinin dayanak varlığı EURTRY Kurudur.

Bir örnek daha vereyim. Daha önce varant nedir konusunu yazmıştım. Varant üzerinden bir örnekle konuyu daha da pekiştirip biritelim.

Varant bir dayanak varlığı, belirli bir fiyattan, belirli bir vede içerisinde alma yada satma hakkı veren finansal üründür. Yani bir varantın fiyat hareketlerini belirleyen unsur hisse senedi, endeks gibi dayanak varlıklardır.

Hisse senedi üzerinden devam edecek olursam, alım yada satım varantının fiyat hareketleri dayanak varlık olarak gösterilen hisse senedi üzerinden gerçekleşir. Yani hisse fiyatının aşağı yada yukarı hareket etmesi varant fiyatınında hareket etmesini sağlar. Burada hisse senedi varantın dayanak varlığı olur.

Dayanak Varlıklar

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasasında (VİOP) işlem gören dayanak varlıklar;

Pay senetleri

Thyao, asels, garan, akbnk, arclk, bımas, dohol, ekgyo, enjsa, enkaı, eregl Froto, Sahol, Krdmd, Kchol, Kozaa, Kozal, Mgros, Pgsus, Petkm, Sasa, Isctr, Toaso, Trkcm, Tuprs, Ttkom, Tcell, Halkb, Tskb, Sıse, Tavhl, Ulker, Vakbn, Ykbnk

Endeks

Bist 30 Fiyat Endeksi (Xu030D), Bist Likid Banka Endeksi (Xlbnkd) %, Bıst Banka Dışı Likit 10 Endeksi (X10xbd)

Döviz

Usdtry, Eurtry, Eurusd, Rubtry, Cnhtry, Gbpusd

Emtia

Cotege, Whtanr, Whtdmr

Kıymetli Madenler

Xautry, Xauusd

Elektrik

Elcbas

Yabancı Endeksler

Sasx 10

Metal

Hmstr

Faiz

Tlref

Tekrar üzerinden geçmemiz gerekirse dayanak varlık bir türev ürünün fiyatının dayandığı finansal ürünlerdir.

Konu ile ilgili görüş ve önerilerinizi yorum bölümünden iletebilirsiniz.

Etiketler

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Başa dön tuşu
Kapalı
Kapalı