Fırsat Maliyeti Nedir?

Fırsat Maliyeti Nedir?

Fırsat Maliyeti, tercihler arasında bir seçim yapılacağında, vazgeçilmek zorunda kalınan ikinci en iyi alternatiftir. Kişiler, işletmeler ve devletler ihtiyaçları doğrultusunda seçimler yapmak zorunda kalırlar. En iyi faydayı sağlayabilecek seçim yapıldığında,fayda sağlayabilecek diğer seçimin getirisi fırsat maliyetini oluşturur. Fırsat maliyetinin diğer adı alternatif maliyettir. Bir şeyi elde edebilmek için başka bir şeyden vazgeçtiğinizde, vazgeçtiğiniz şeyin ilerde oluşan faydasına fırsat maliyeti denir.

Sınırsız ihtiyaçlar ile iş gücü, sermaye, doğa, teknoloji ve girişim gibi kıt kaynaklar arasında ki bağlantıya baktığımızda, insanlar, işletmeler ve devletler kıt kaynakları kullanarak sınırsız ihtiyaçlarını karşılamaya çalışırlar. Kaynaklar kıt olduğu için sınırsız ihtiyaçların tümünü karşılayamazlar ve seçim yapmak zorunda kalırlar. örnekler ile fırsat maliyetini daha iyi anlamaya çalışalım.

Fırsat Maliyeti Örnek 1


Örneğin çok aç ve susuzsunuz. Cebinizde 5 Lira para var ve borç alacak kimse yok. Yani para bulacağınız hiç bir ortam yok. Paranızın sadece suya yada yemeğe yettiği düşünüldüğünde, yemek yemek ile su içmek arasında bir tercih yapmak zorunda kalırsınız. Yemeği seçersiniz su fırsat maliyetini oluşturur. Aynı şekilde suyu seçerseniz yemek fırsat maliyetini oluşturur. Buradaki kıt kaynak ise paradır. Yemek ve su ise ihtiyaçtır.

Fırsat Maliyeti Örnek 2

Örneğin elinizde olan para ile yatırım yapmak istediğinizde altın almak ile hisse senedi almak arasında bir karar vermeniz gerekebilir. Böyle bir durumda her iki yatırım seçeneğininde getirisini dikkate alarak size en fazla kazandıranı seçmeye çalışırsınız. Bu durumda geleceğe yönelik enflasyon oranları, faiz oranları, geleceğe yönelik riskler gibi yatırımı etkileyen birçok faktörü inceleyip tahminde bulunmanız gerekir. Yanlış bir tahmin yaptığınızda fırsat maliyetiniz artar doğru bir tahmin yaptığınızda fırsat maliyetiniz azalır.

Yatırım yaparken hisse senedi ve Altın arasından hisse senedini seçtiğinizi varsaydığımızda ileri vadede hisse senetlerinin altına göre daha fazla kazandırmasını tahmin etmişsiniz demektir. Yapılan yatırımın belirlenen vade aralığında diğer yatırım aracına göre daha fazla kazandırması yada kaybettirmesi fırsat maliyetini oluşturur.

Fırsat Maliyeti Örnek 3

Örneğin evinizin pencerelerini değiştirmek istediniz. Piyasa araştırması yaparken bir firmanın tüm pencereleriniz için birinci sınıf malzeme için 3000 Lira, ikinci sınıf malzeme için 2000 Lira fiyat verdiğini, ikisi arasında seçim yapmak zorunda kaldığınızı varsayalım. Olası senaryolar üzerinde Fırsat maliyeti hesaplaması yapalım.

Evinizin Pencerelerini ikinci sınıf malzemeden 2000 Lira’ya yaptırdığınızda, pencereler için  kullanılan malzemenin kalitesiz olması kış aylarında evinize daha fazla soğuk girmesine sebep olabilir ve daha fazla yakıt yakmanızı sağlayabilir. Ayrıca ikinci sınıf malzeme daha fazla arıza verebilir ve sürekli olarak tamir ücreti ödemek zorunda kalabilirsiniz. Bu durumda yakıt ve tamir giderleri için harcadığınız para birinci sınıf pencerelerin fiyatını geçerse ileri vadede zarar edersiniz.

ikinci bir senaryoya göre evinizin bulunduğu konumda kışları soğuk olmuyor ve ısınmak için yakıt kullanmıyorsanız, pencerelerde oluşacak olası arızaları da kendiniz tamir edebiliyorsanız ileri vadede pencereden kaynaklı bütçenize ek bir yük oluşmuyorsa, birinci sınıf malzeme fiyatına göre kar edebilirsiniz. Vazgeçtiğiniz tercih yaptığınız tercihin fırsat maliyetidir.

Fırsat Maliyeti Örnek 4

Örneğin, günlük ücret ile çalışan ABC Kişisi evini tamir ettirmeye karar verip fiyat araştırması yapar. Evinde oluşan arızaları tamir ettirmek için 1000 TL gerektiğini öğrendiğinde evi kendi tamir edebileceğini düşünerek 1 günde evi kendi tamir eder ve tamirciye vereceği 1000 Lira cebinde kalmış olur.
ABC kişisinin günlük ücret karşılığı çalıştığını söylemiştim. Bu kişi günlük olarak 1000 Lira’nın üzerinde kazanç sağlıyorsa zarar etmiş demektir. 100 Lira’nın altında bir kazanç sağlıyorsa kar etmiş demektir. ABC Kişisi işe gidip tamirciye para ödemek ile evi kendi tamir etmek arasında bir karar vermek zorundadır. Burada verilen karar fırsat maliyetini oluşturur. ABC kişinin işe gitmeyip evi kendi tamir etmesi ve gündelik kazancından daha maliyetsiz olması, yapılan tercihin doğru olduğunu gösterir.

Fırsat maliyeti tüketim ve tasarruflarınız ile doğrudan ilişkilidir. tasarruf etmek şimdiki tüketimden vazgeçmektir. Tasarruf etmemek gelecekteki tüketim kalemlerinden vazgeçmektir. Fırsat maliyeti hesaplamasını kişiler, devletler, işletmeler yapmak zorundadır. Sahip olunan zaman ve para değerli olduğu için fırsat maliyeti hesaplaması çok önemlidir.

Hayatımızın birçok yerinde farkına varmasak da alınan her kararın bir fırsat maliyeti vardır. İş yerine personel alımı yapılırken hangi alanda personel alınacağı, alınacak personelin yetenekleri, iş başvurusu yapanların arasından en iyisini seçmek gibi. Alınan her kararda tercih edilen seçimin en yakın alternatifinin faydasına fırsat maliyeti denir.

Fırsat Maliyeti Hesaplama

Fırsat maliyetini hesaplamanın bir formülü yoktur ama insanlar kararları açısından gelecekti oluşabilecek faydalar için araştırma yapıp karar verirlerse bir nevi fırsat maliyeti hesaplaması yapmış olurlar. Çünkü yukarıda verdiğim örneklerde olduğu gibi bir şey yapılmadan önce ilerde hangisinin daha iyi olacağı, daha faydalı olacağı yada daha kazançlı olacağı tercihin türüne göre incelenmelidir. Yatırım yapılamadan önce gelecekte oluşacak riskler,fiyat dalgalanmaları, yada krizler incelenmelidir. Bir işin yapılacağı yada yaptırılacağı zaman yaptırmanın mı, yapmanın mı daha faydalı olacağı hesaplanmalıdır.

Kişi, kurum yada devletler fırsat maliyeti hesaplamasını kendileri yaparlar. Oluşabilecek faydaya göre en iyi seçeneği tahmin etmeye çalışırlar.

Fırsat maliyeti nedir? Fırsat maliyeti ne demektir? Fırsat maliyeti nasıl hesaplanır? Fırsat maliyeti örnek gibi sorulara cevap vermeye çalıştım umarım faydalı ve anlaşılır bir paylaşım olmuştur.

Fırsat maliyeti konusunda görüş ve önerilerinizi yorum bölümünden iletebilirsiniz.

Etiketler

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Başa dön tuşu
Kapalı
Kapalı