Uzun Vadeli Hisse Seçimi Nasıl Olmalı?

Küçük Yatırımcı Mantığı ve Psikolojisi

Borsa tüm zamanların en çok kazanılan ve kaybedilen yatırım platformudur. Borsa yatırımcılara halka açık şirketlere ortak olma imkanı sunar. Fakat yatırımcıların büyük bölümü bu olayı yanlış anlar ve hata yapar. Çünkü küçük yatırımcının aklındaki tek şey bir an önce zengin olma hayalidir. Borsa da işlemler çok hızlı olduğu için saniyeler içerisinde bir şirketin hisselerini alabilir aynı şekilde saniyeler içerisinde satabilirsiniz. Küçük yatırımcıların aklındaki hızlı zengin olma fikri sürekli olarak hata yapmaya sebep olur.

İlk olarak hisseyi bilmezler Ali yada Veli’nin söylediği hisseyi hemen alırlar. Biraz bekledikten sonra hasan gelir onlardan bişey olmaz şu hisse gidecek der onuda alırlar yani hiçbir araştırma olmadan balıklama zıplarlar. Aldığı hisselerden kar etmesi durumunda Ali ve Veli’nin söylediği her hisseyi almaya başlarlar.


Her zaman kar edemezler, işin en kötü bölümüyle karşılaşırlar zarar ederler. Yaşanan bu kayıp aslında dönüm noktası niteliğindedir. Küçük yatırımcı ufaktan araştırmaya başlar. Sosyal medya platformlarından arama arayışına girer ve  kendine göre üstadlar bulur sonra bunların dediği hisseleride alır. Zarar ettiği için hırsı en üst seviyeye çıkan küçük yatırımcı üstadların şu çok gider bu çok gider cümlelerine kendini kaptırır ve yine zarar eder. Çünkü gerçekten borsayı bilen ve yıllarını borsaya vermiş kişi hiçbir zaman hisse söylemez alın yada satın demez. Üstad diye tanıştığı kişiler hisse pazarlayan, küçük yatırımcıyı sürekli zarar ettiren simsarlardır. Bunun farkına varan küçük yatırımcı yaşadığı kayıpların etkisiyle mükemmel hırs yapar. Bu sefer kendi alıp satmaya başlar. Günün en çok yükselen hisselerine bakar, alır zarar eder. En çok düşenlerine bakar, alır zarar eder. Forum sitelerinde hisse pazarlaması yapan kişilere kanar çok gidecekmiş diye hisse alır zarar eder. Hisse söyleyeceğiz diyen paralı gruplara girer yine zarar eder. Aralarda küçük karlar yapabilir fakat bu işlerin sonu genellikle zararla biter.

Neredeyse yaptığı tüm girişimleri zararla sonuçlanan küçük yatırımcı, bunun böyle olmayacağını hisse alırken iyi araştırma yapılması ve sabredilmesi gerektiğini çok uzun zaman sonra anlar ve uzun vade yolcuğuna küçük adımlar atmaya başlar. Zararlar burada bitmez daha öncesinde çok al sat yapan küçük yatırımcının psikolojisi henüz uzun vade yatırıma uygun değildir yine bildiğini yapar ve hisse alıp satmaya devam eder. Fakat hisse alırken daha seçici davranır ve bekleme süresini hafif uzatır yine de zarardan kurtulamaz. Yıllar geçer ve acı tecrübelerle ya borsadan ayrılır yada uzun vade yatırımcısı olma yolunda kendini eğitmeye devam eder.

En başa döndüğünüzde küçük yatırımcı bitiren 2 nokta olduğunu görürsünüz. İlk nokta hızlı zengin olma hayali kurması 2. Nokta kayıplardan dolayı hırsa kapılmasıdır. Borsada hırsa yer yoktur. Emek ve sabır olmadan para kazanamazsınız. Yıllarını borsaya vermiş insanların geçmişlerine baktığınızda büyük bölümünün ilk başlarda zarar ettiğini görürsünüz. Bu yazıyı yazmamdaki amaç küçük yatırımcının uzun vade mantığını kavrayıp, herkesin yaptığı hataları yapmasına engel olmaktır. Eğer yazı içerisinde kendinizi görüyorsanız lütfen kendinize gelin ve araştırmaya, öğrenmeye daha fazla zaman ayırın. Çünkü yaptığını her kayıp zamanınızdan, ailemizden, cebinizden ve hayatınızdan gidiyor. Şimdi esas konumuza gelelim. Uzun vade hisse senedi alıp yatırım yapmak isteyenler için hisse seçiminde dikkat edilecek noktalara göz atalım.

Uzun Vadeli Hisse Seçimi Nasıl Olmalı?

Umarım acı tecrübeler yaşamadan bu yazıyı okuyanlar arasındasınızdır ve borsanın şirketlere ortak olmak için kurulan bir platform olduğunu, oyun yeri değil yatırım yeri olduğunu anlamışsınızdır. Şimdi gelelim uzun vade hisse seçimi yapılırken dikkat edilecek noktara.

Öz sermaye

Özsermaye şirketlerin borçlarını ödedikten sonra kalan varlıklarını ifade etmektedir. Yani borçsuz, duran yada durmayan tüm varlıklarının toplamıdır. Bir şirketin öz sermayesinin yüksek olması şirketin kuvvetli olduğu anlamına gelir.

F/K Fiyat Kazanç Oranı

Fiyat Kazanç oranı şirketin yaptığı kar ile kaç yılda kendini amorti eder bu oranı göstermektedir. Bu oran değişkendir tek başına yatırım kriteri olarak alımaz örnek vereyim A şirketinim piyasa değeri 10 TL ve A şirketi 2 TL kar elde etmiş bu durumda 10/2=5 Şirketin f/k oranı 5 olur. Yani bu şirket yapmış olduğu kar ile 5 yılda kendimi satın alacak para kazanır. Her bilanço döneminde bu oranlar değişmektedir.

Temettü Verimi

Yatırımcılar genellikle her yıl temettü verimi yükselen şirketleri tercih ederler. Temettü veriminin büyümesi uzun vade yatırımcı için önemli bir kriterdir.

Teknik Analiz

Uzun vade hisse seçimi yapılırken grafiklerden faydalanmanız gerekir. Kendim uzun vadeli grafiği açtığımda 45 derecelik bir yükseliş görmek isterim. Düzensiz bir grafik varsa büyük ihtimalle o hisseyi uzun vadeli tutmam.

Likide Oranları

Likide oranları şirketin borçlarını ödeyebilme gücünü gösterir. Dönen varlıkların, kısa vadeli yükümlülüklere bölünmesiyle bulunur. Bu oran 1 üzerinde olmalıdır aksi halde şirket ödeme güçlüğü yaşayabilir ve uzun vadede beklediğiniz sonucu alamayabilirsiniz.

Yatırımlar

Alacağınız hisseniz geleceğe yönelik yatırımlarına göz atın, devam eden bir yatırım var mı yada başlayacak olan yatırımı var mı.

Sektörel Beklentiler

Sektörel beklentileri mutlaka araştırın. Örneğin elektrikli araba firmasına yatırım yaptınız ve sektör temsilcileri ilerde elektrikli arabaların yaygın kullanılacağını söylüyor. İşte bu sektörel beklentidir. Elektrikli arabalar çoğalırsa sizin şirkettin satışları artar ve büyümeye başlar. Bu tür olaylar aniden olmayacağı için uzun vadede size güzel kazançlar bırakabilir.

Esas Faliyet Karı

Uzun vedeli hisse seçimi yaparken en çok dikkat edilecek yerlerden birisi şirketin bilançosudur. Bilanço içerisindeki esas Faliyet karı bölümü şirketin kendi yaptığı işlerden, satışlardan yaptığı karı ifade eder. Uzun vade hisse seçerken enflasyondan arındırılmış kar rakamlarına ve her sene büyümeye dikkat edilmelidir. Şirket geçen seneye göre büyümüş fakat enflasyonun altında kalmışsa şirket yıla göre zarar etmiş diyebilirsiniz. Düzenli enflasyonunun üzerinde kar büyümesi çok önemlidir.

Şirketin Patronu

Herkesin anlayabileceği gibi yazdığım için şirketin patronu demeyi tercih ettim. Uzun vade hisse seçimi yapılırken şirketin yönetenlerin yatırımcı dostu olması gerekir. Yatırımcısını düşünen şirketler büyüme odaklı çalışırlar. Yönetimi sağlam olan şirketlerde kolay kolay mağdur olmazsınız.

Büyüme Beklentisi

Sektörel beklentiler gibi şirketlerin de büyüme beklentilerine bakmanız gerekir. Örneğin şirketin yapacağı küçücük bir yenilik satışları patlamasına ve uzun vadede çok iyi yerlere gelmesine sebep olur. Arge çalışması olan şirketlere yakın durun.

Söylentilere kulak asmayın. Gerçeklerle yüzleşin çok fazla zarar etmiş olabilirsiniz, zararın neresinden dönersem kardır mantığı ile hareket edin. Hırs yapmayın. Hızlı zengin olma hayallerinden vazgeçin. Çorap değiştirir gibi hisse değiştirmeyin. Yatırımlık arsa alıp değerlenmesini beklediğiniz gibi bekleyin. Uzun vade yatırımı benimseyin. Bolca araştırın öğrenin. Hisse pazarlayan kişilerden uzak durun. Borsada büyük traderlar bile zarar eder unutmayın.

Burada yer alan bilgiler yatırım tavsiyesi niteğinde değildir. Yatırım yapacak kişileri araştırmaya ve öğrenmeye teşvik etmek amacıyla yazılmıştır.

Etiketler

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Başa dön tuşu
Kapalı
Kapalı